Dzisiejsze wydarzenie MasterClass – zorganizowane przez Biuro Polonii w Berlinie i KoKopol to już kolejne z wielu eventów naszej Polonii tu w GSI; przypomnę m.in. warsztaty dziennikarskie jak i Kongresy Polonii Niemieckiej w (V i VII) 2019 i 2023 roku. Dzisiejsze spotkanie jest wyjątkowe ze względu na obecność znamienitych gości: premiera RP Jana Krzysztofa Bieleckiego i prezydenta Parlamentu Europejskiego Hansa-Gerta Potteriga. Jest z nami przewodniczący zarządu IBZ St. Marienthal Gregor Schaaf-Schuchardt odpowiedzialny za projekt KoKoPol, oraz prezes Związku Polaków w Niemczech Józef Malinowski i Andrzej Holm prezes Cheścijanskiego Centrum Krzewienia Kultury, Tradycji i Języka Polskiego. Planował byś tu z namiAlexander Zając prezes Polskiej Rady - Federacji w Niemczech i jednocześnie przewodniczący Konwentu Organizacji Polskich odpowiedzialny za projekt Biura Polonii w Berlinie.
Solidarność pod przywództwem legendarnego Lecha Wałęsy oraz Wybory 4 czerwca 1989 r., jako pierwsze częściowo wolne wybory parlamentarne w powojennej Polsce, były przełomowym momentem w kierunku budowania wspólnej Europy i normalizacji polskich stosunków międzynarodowych.
Traktat między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Federalną Niemiec o dobrym sąsiedztwie i przyjaznej współpracy z 17.06.1991 r. był dla Polski i dla mieszkających w Niemczech Polaków niezwykle ważnym wydażeniem. Traktat dawał nadzieję na równe traktowanie zamieszkałych w Polsce Niemców oraz Polaków mieszkających tu w Niemczech. Nowe struktury organizacji Polonii w Niemczech zaczęły się pojawiać właściwe dopiero po podpisaniu traktatu. Obok już istniejących historycznych Związków Polaków spod znaku Rodła i Zgody, pojawiły się zrzeszenia dachowe takie jak Kongres Polonii Niemieckiej, Chrześcijańskie Centrum Krzewienia Kultury, Tradycji i Języka Polskiego, oraz Polska Rada, czyli Federacja Polskich Rad w Niemczech. Właśnie te organizacje dachowe w roku 1998 utworzyły Konwent Organizacji Polskich w Niemczech, jako jedyną reprezentację Polonii wobec władz polskich i niemieckich.
Okrąły Stół w 2011 powołany został w 20-tą rocznicę traktatu i miał ogromne znaczenie dla dalszej konsolidacji Polonii w Niemczech. Znane nam w międzyczasie uprawnienia mniejszości niemieckiej żyjącej w Polsce, znacznie różnią się od opieki nad Polonią i Polakami w Niemczech, i to mimo obiecanego traktatem równego traktowania obu grup mniejszościowych. Dopiero porozumienie Okrągłego Stołu z czerwca 2011 roku, dawało nam na nowo nadzieje odzyskania pewnej symetrii. Skończyło się dla Polonii jednak na przysłowiowych okruszkach spadających ze stołu. Powstało m.in. Biuro Polonii w Berlinie, które z roku na rok nie tylko ma niestabilną sytuację materialną ale i trudnodostępną siedzibę w budynku BMI, co nieułatwia na codzień kontaktu z Polonią. Sukcesem okazał się powstały portal dokumentacyjny „Porta Polonica”. Z nadzieją popieramy odbudowywany w mozołem Dom Polski w Bochum i powstającą właśnie nową koncepcję Pomnika w Berlinie.
Tegoroczna 35 rocznica Traktatu pewnie nie doczeka deklarowanego przez obie strony kolejnego Okrągłego Stołu; myślę, że chociażby dlatego, że nie wszystkie punkty wspólnej deklaracji z czerwca 2011 zostały jeszcze zrealizowane. Podsumowując chciałbym podkreślić jedność naszych organizacji dachowych, a nasza Stała Konferencja Prezesów działa nadal i popiera wzajemnie prowadzone już wymienione wspólne projekty. Zarówno Konwent jak i Porozumienie Organizacji Polskich będą nadal pracować nad utworzeniem wspólnej np. Centralnej Rady Polaków w Niemczeh, gdzie znajdzie się miejsce dla wielu polonijnych organizacji.
Korzystając z okazji chciałbym podziękować prowadzonemu przez Konwent Organizacji Polskich zespołowi Biura Polonii w Berlinie za przygotowanie dzisiejszego wyjątkowego eventu i już dzisiaj zapraszam na europejską Galę Polonicus, na 4 września do stolicy Polonii w samym sercu Europy w Aachen, oraz na przyszłoroczny Europejski Kongress Polonii na rzecz Demokracji w Europie, planowany na czerwiec 2027 w byłym Bundestagu, a teraz Światowym Centrum Konferencyjnym w Bonn.
Prezydent Konwentu i Prezes Kongresu Polonii Niemieckiej
Wiesław Lewicki
Statement z okazji spotkania Biura Polonii "MasterClass" w dniu 13. czerwca 2026 – GSI Bonn
